Carasco JjV7ra1nn
ZE
|
Questa pàgina a l'é scrîta in léngoa zenéize |
| Carasco | |||
|---|---|---|---|
| |||
| Immaggine:Carasco-Stemma.png | |||
| Stato: |  Italia
| ||
| Region: |  Liguria
| ||
| Provinsa: |  Provinsa de Zena
| ||
| Coordinæ: |
| ||
| Superfiçie: | 8,46 km² | ||
| Abitanti: |
| ||
| Denscitæ: | 430 ab./km² | ||
| Fraçioin: | Bavaggi, Comòrga, Gravègia/Grægia, Paggi, Rivareua/Riareuja, San Pe' de Sturla, Santa Maria de Sturla, Tæraróssa | ||
| Comun confinanti: | Ciävai, Cogorno, Leivi, Mezànego, Né, San Comban | ||
| CAP: | 16042 | ||
| Pref. tel: | 0185 | ||
| Codiçe ISTAT: | 010010 | ||
| Codiçe cadastro: | B726 | ||
| Nomme abitanti: | Caraschin | ||
| Santo patron: | San Marsiàn | ||
| Giorno festïo: | 9 Dexémbre | ||
  | |||
Carasco o l'è un comune de 3.640 abitanti da provinsa de Zena.
Ìndice
- 1 Geògrafîa
- 2 Stòia
- 3 Pòsti de interesse
- 3.1 Architetüe religiôse
- 3.2 Architetüe Civili
- 3.3 Architetüe belliche
- 4 Economîa
- 5 Coltüa
- 6 Manifestaçioîn
- 7 Feste e fëe
- 8 Comunicaçioîn
Geògrafîa[modìfica | modìfica wikitèsto]
Stòia[modìfica | modìfica wikitèsto]
O topònimo do comune o vègne da-a cräxi de pòule lìguri antighe "Car" e "Asco", oscïa "cappo" e "córso d'ægoa", un ciæo riferîse a-a posission geografica dö territöio dónde o villaggio o se sviluppòu.
E primme notissie a propòxito do territöio e provegnan da-o Medio-evo, ai tempi de quando o pàise o l'ëa 'n importante scalo commerciale de merci destinæ a-a Lombardïa e a-a cianüa Padann-a.
Scin da-i tempi di Longobardi o comune o l'è stòu poscessión de l'Abbassïa de San Combàn de Bòbbio, che pròprio chì a gh'à fondòu o Monastero de Comòrga, conosciüa comme gëxa de Sant'Êufemian,int'a frassión da Val Gravegia. Pe-o IX sécolo o vègne amministròu cómme priorïa colombann-a do monastéro de San Giovanni de Pavia.
A partî de l'XI sécolo Caràsco a devègne féodo da famiggia "Ravaschieri", ràmmo di Conti Fieschi de Lavagna. Into XIII sécolo a pàsse inte mæn da Repubrica de Zêna a quæ,co-a costrussion do Castello de Riareuja into 1132, sottoponn-e o borgo a-o capitaniòu de Ciävai. I momenti stòrici ciù scignificativi do borgo dö Medio-evo i vegniàn scancellèi da alluvion succescive di due riâ Stùrla e Lavagna, assemme co-a primma gëxa de San Marsiàn do XVII sécolo.
Co-a dominassion franséise de Napolión Bonaparte a l'andiâ a fâ parte do Dipartimento de l'Entella da-o 2 de Dixémbre 1797, con Cappoleugo Ciävai, drénto a-a Repubrica Ligure. A comensâ do 28 d'Arvî 1797 a muniçipalitæ de Caràsco a l'intre into III Cantón cómme cappoleugo da Giuristission de l'Entella e da-o 1803 çentro prinçipe do primmo Cantón de l'Entella inta mæxima Giuristission. Annessa a-o primmo Impero de Fransa, a muniçipalitæ a vegniâ inserïa into Dipartimento di Appennìn da-o 13 de Zugno 1805 scinn-a o 1814.
Into 1815 o l'è stòu inglobòu, assemme a-o resto da Liguria, a-o Regno de Sardegna,ch'o devegniâ Regno d'Italia a comensâ do 1861, coscì cómme stabilïo da-o Congresso de Vienna do 1814, compréiso into II mandamento do circondäio de Ciävai, parte de l'alantöa Provinsa de Zêna.
Caràsco a l'à fæto parte da Comunitæ Montann-a Fontann-a bonn-a (Comunità Montana Fontanabuona) da-o 1973 scinn-a fìn do 2008.
Pòsti de interesse[modìfica | modìfica wikitèsto]
Architetüe religiôse[modìfica | modìfica wikitèsto]
Caràsco a vante de'n numero conscistente de struttüe religióse, cómme:
- Priorïa de San Marsiàn, edificâ into XVIII sécolo e ampliâ into XX sécolo in sostitussion da omònima gëxa antiga.
- Gëxa antiga de San Marsiàn, ch'a se treuve presso a confluensa de due scciummæe Stùrla e Lavagna, distrùta e abbandonâ dòppo e alluvion do Seiçento. Inta primma decade do duimilla e seu fondamenta l'en stæ ògetto de stùddi e scavi da-a "Soprintendenza" pê descrovîne l'impianto do Medio-evo.
- Abbassia da Nòstra Scignôa da-a Miseicördia.
- Priorïa de Sant'Êufemian, inta Frassión de Gravègia, fondâ da-i moneghi colombanién de Bòbbio, pöi devegnïa propietæ di Beneittìn de Borzón e da famiggia di Ravaschê. A gëxa con l'estetica d'ancheu a vegniâ costruïa into 1866.
- Gëxa da paròcchia de San Nicolò da frassión de Paggi. Lontàn un miggio e mëzo da-a gëxa se treuva a piccinn-a cappélla di Santi Alberto da Zêna, Gottardo e Bernardo, ciascun celebròu rispettivamènte a segonda Domenega de Luggio, a prìmma Domenega de Màzzo e o vinti d'Agosto. Lezzenda dixe che a cappélla a ségge ciù antiga da mæxima gëxa, anche se mancan documenti pê provâlo. Restaurâ do 1998 e do 2011, a contegne e figüe di tre Santi ciù quélla da Madonna, unn-a crôxe piccinn-a in sciô téito e unn-a Grande crôxe de færo battüo innalsâ pe-a primma vòtta do 1901 pê dedission di paisen de Paggi, anche se pê tempo a l'ëa fæta de legno.
- Gëxa da paròcchia di Santi Quirico e Giulietta int'a frassión de Rivareua.
- Gëxa da paròcchia de San Pê Inta frassión omónima de San Pê de Stùrla.
- Gëxa da paròcchia da Santa Maria inta Frassión da Santa Maria de Stùrla, edificâ inti anni 1690 e 1700 con modifiche verso o XIX secolo.
Architetüe Civili[modìfica | modìfica wikitèsto]
- O ponte vëgio, de prïa e moin, o l'arresta a testimoniansa da centralitæ de Caràsco into passòu, cómme collegamento intra Ciävai e o seu entrotaera. Dàtou scin da-a fin do XVII, vittima de alluvion do 1608 e do 1782 e sucesivaménte riedificòu.
Architetüe belliche[modìfica | modìfica wikitèsto]
- Castello de Rivareua. Tiòu sciu do 1132 da-a Repubbrica de Zêna drénto a-o territöio fliscan cómme avampòsto strategico.
- Castello de Paggi. Eretto into X sécolo da-a famiggia di Fieschi pe-a posission strategica ofèrta da-o pàise. O vegniâ demolìo into 1111, tiòu sciù torna do 1133 pê pöi ëse cacciòu zù pê'n ùrtima vòtta e mai ciù riedificòu.