Ірма Пятроўна ЯўнземAobw e t 1 8Yz Ee04.x Yip umL TyNvae
| Ірма Пятроўна Яўнзем | |||
 | |||
| Асноўная інфармацыя | |||
|---|---|---|---|
| Дата нараджэння | 27 верасня 1897 | ||
| Месца нараджэння |
|
||
| Дата смерці | 17 красавіка 1975[1] (77 гадоў) | ||
| Месца смерці |
|
||
| Месца пахавання |
|
||
| Краіна |
|
||
| Альма-матар |
|
||
| Музычная дзейнасць | |||
| Прафесіі | спявачка, оперная спявачка, музычны педагог | ||
| Пеўчы голас | меца-сапрана[d] | ||
| Інструменты | голас[d] | ||
| Грамадская дзейнасць | |||
| Партыя |
|
||
| Узнагароды |
|
||
Заслужаны артыст Беларускай ССР— 1935
Ірма Пятроўна Яўнзем (27 верасня 1897, г. Мінск — 17 красавіка 1975, г. Масква, СССР) — беларуская камерная спявачка (мецца-сапрана), педагог. Заслужаная артыстка БССР (1935). Народная артыстка РСФСР (1957). Член КПСС з 1954 года[2].
Змест
- 1 Біяграфія
- 2 Прафесійная дзейнасць
- 3 Узнагароды і званні
- 4 Памяць
- 5 Зноскі
- 6 Літаратура
- 7 Спасылкі
Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]
І. П. Яўнзем нарадзілася ў Мінску. З 1906 па 1914 гадах вучылася ў Мінскай Марыінскай гімназіі, затым у 1915—17 вучылася ў Пецярбургскай кансерваторыі[2]. Удзельнічала ў Грамадзянскай вайне ў Расіі.
У 1921—23 працавала ў Мінску, на канцэртах пела запісаныя ёю беларускія песні, выконвала іх на міжнароднай музычнай выстаўцы ў Франкфурце-на-Майне ў 1927[2] (разам з В. Кавалёвай, А. Даліва, Л. Александроўскай, М. Літвіненка-Вольгемут(руск.) бел.)[3].
У 1923—25 выкладала спевы і беларускую народную музыку ў Беларускай драматычнай студыі ў Маскве[2].
У час вайны выступала з канцэртамі на фронце, у тыле. У 1944 годзе агучыла ў фільме С. Эйзенштэйна «Іван Грозны(руск.) бел.» песні на музыку С. Пракоф'ева: калыханку «Акіян-мора» і «Песню пра бабра».
Прафесійная дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]
Ірма Яўнзем збірала і выконвала песні народаў свету, больш чым на 50 мовах, яна была першай у СССР, хто пачаў выконваць песні на розных народаў на іх мовах з сярэдзіны 1920-х. З 1950 года выкладала ў Маскоўскай музычнай школе імя М. М. Іпалітава-Іванова(руск.) бел., яе вучнямі былі Вольга Варанец(руск.) бел., Аляксандра Стрэльчанка(руск.) бел., Жанна Бічэўская[4]. Выдала зборнік «Революционные песни народов» (1931). Аўтар кнігі «Человек идёт за песней» (1968).
І. П. Яўнзем памерла 17 кастрычніка 1975 года. Пахавана ў Маскве на новых Данскіх могілках.
Узнагароды і званні[правіць | правіць зыходнік]
- Заслужаная артыстка БССР (1935)
- Народная артыстка РСФСР (1957)
- Ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга
- медалі
Памяць[правіць | правіць зыходнік]
- Мемарыяльная дошка ў Мінску, па адрасе вуліца Карла Маркса, 29[5].
Зноскі
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Яунзем Ирма Петровна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Яунзем Ирма Петрович // Биографический справочник. — Мн.: «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки, 1982. — Т. 5. — С. 721. — 737 с.
- ↑ Краткая биография (руск.)
- ↑ Календарь: день 27 сентября (руск.)
- ↑ Твоя столица — Минск — Улица Карла Маркса (руск.)
Літаратура[правіць | правіць зыходнік]
- Грошева Е. Ирма Яунзем. Издательство: М., Изд-во Фонда Ирины Архиповой, 2001, 496 c. ISBN 5-901180-04-6
Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]
- Биографические сведения
- Ирма Яунзем
- Сайт, посвящённый И. П. Яунзем
- Ірма Пятроўна Яўнзем (руск.) — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
- Есть просто песни… «Огонёк» № 3, 1970
- Артистка народная
- «Моё искусство сейчас никому не нужно!» К 100-летию со дня рождения певицы Ирмы Яунзем
- «Браво, Ирма! Или Песня на 63 языках» передача на радио Орфей(руск.) бел.
|
Гэта пачатак артыкула пра опернага спевака ці спявачку. Вы можаце дапамагчы праекту, выправіўшы і дапоўніўшы яго. |
|
